stress, wat is het en wat doet het met je lichaam?
arrow_drop_up arrow_drop_down
25 oktober 2018 

Wat is stress nu eigenlijk en wat doet het met je?

Wat is stress?

Stress is een vorm van spanning in je lichaam als reactie  op een prikkel, vanuit de buitenwereld of vanuit jezelf.

Je voelt stress bijvoorbeeld doordat je hart sneller gaat kloppen, je pijn in je maag of buik hebt, je keel zet zich dicht, je hebt hoofdpijn of bent regelmatig boos of juist verdrietig. Allemaal signalen dat er iets gebeurt waardoor je lichaam zich voorbereidt op actie, tegen iets gaat vechten of juist iets wil vermijden.
Stress kan ontstaan in al je levensgebieden; in je werk, hobby, relatie, familie, school, gezondheid, financiële situatie.
Soms is stress nuttig en helpt het je, soms werkt het alleen maar tegen je.

In dit blog vertel ik je wanneer stress nuttig is en wanneer niet, wanneer het ontstaat en wat stress met je doet.

Wanneer is stress nuttig en wanneer niet?

Positieve stress

Van oudsher is stress iets positiefs; het waarschuwt je voor gevaar (denk aan de holbewoner en de tijger die te dicht in de buurt komt) en helpt je zo te overleven. Stress maakt je alert en helpt je je voor te bereiden op bijvoorbeeld een belangrijke wedstrijd of prestatie op je werk. Het maakt je scherp en zet je aan tot actie. Je lichaam maakt energie vrij waardoor je beter presteert. Een mooi voorbeeld: positieve stress zorgt ervoor dat je je beter kunt concentreren de dag voor je examen.

Na afloop neemt de stress af en komt je lichaam weer tot rust.

Of je stress als positief of negatief ervaart, is per persoon anders. Sommige mensen smullen van een sprong van grote hoogte, een ander moet er niet aan denken.

Negatieve stress

Als je stress krijgt van iets wat je vervelend of zelfs naar vindt, dan is er sprake van negatieve stress. Het geeft geen energie, nee, het vreet energie.
Deze soort zorgt ervoor dat je niet meer zo goed presteert, het belemmert je in de dingen die je moet doen.

Vaak gaat deze stress je leven op verschillende vlakken beïnvloeden Je krijgt bijvoorbeeld stress door de werkdruk op je werk, en je gaat je hier zo moe en ellendig door voelen dat je thuis niet meer te genieten bent en je relatie eronder gaat lijden.

Wanneer ontstaat stress?

De optimale situatie: er is evenwicht tussen wat je kunt dragen (je draagkracht) en wat je moet doen of ervaart (draaglast)
Je bent in balans:

Balans tussen draagkracht en draaglast

Als je draaglast groter is dan je aankunt, zakt de weegschaal door en ben je niet meer in balans. Je bouwt stress op.
Omgekeerd kan ook; als je draagkracht groter is dan wat je te doen hebt bouw je ook spanning op: dit noemen we de bore-out. Je verveelt je, je hebt te weinig uitdaging.

Je kunt stress krijgen door dingen die in je omgeving gebeuren (van werkdruk tot ontslag tot ziekte en verlies van een geliefd persoon). Ook kun je stress opbouwen door de gedachten die je hebt; je piekert over dingen die zouden kúnnen gebeuren, of blijft malen over dingen die in het verleden gebeurd zijn en waarover je nog steeds boos of verdrietig bent.

Hoeveel stress je ergens van krijgt is voor iedereen anders. Een voorbeeld: Als je veel te veel op je bordje hebt liggen, kun je grofweg twee dingen doen: door zwoegen of hulp vragen/nee zeggen. Mensen die iets perfect willen doen, zich super verantwoordelijk voelen, of hun imago hoog willen houden zullen langer doorgaan dan mensen die meer kunnen relativeren en de lat wat minder hoog leggen. “Goed is goed genoeg”.

Wie te lang doorgaat ondermijnt zijn eigen gezondheid. Je verbruikt al je energie, wordt moe en je zenuwstelsel wordt zwaar belast.

Wat doet het met je?

Bij langdurige stress is de balans tussen je belastbaarheid (draagkracht) en  je belasting (draaglast) verstoord en kun je klachten krijgen:

Lichamelijk

Als je niet tijdig op de rem trapt kun je chronische klachten krijgen: burn-out, chronische moeheid, spanningsproblemen, angststoornissen, maag- en darmproblemen, nek- en schouderklachten, nervositeit en depressie.

Cortisol speelt hier een belangrijke rol: het is een hormoon dat extra aangemaakt wordt bij langdurige stress. Het heeft veel goede eigenschappen: het regelt je waak- en slaapritme en beïnvloedt je spijsvertering en immuunsysteem. In het geval van chronische stress blijft de hoeveelheid cortisol in je bloed echter hoog, hierdoor raakt je immuunsysteem uitgeput. Dit kan leiden tot onder andere: diabetes en overgewicht. vermoeidheid en slapeloosheid, depressie, verminderde werking van het immuunsysteem, en hart- en vaatziekten.

Mentaal

Langdurige negatieve stress belast het zenuwstelsel. Je bent bijvoorbeeld snel geïrriteerd, sneller boos (kort lontje), voelt je machteloos, schrikkerig, angstig. Je kunt je moeilijk concentreren of bent besluiteloos.

En nu?

Mocht je hierover een vraag hebben, neem dan contact met me op of laat een reactie achter. Als je een idee wilt krijgen van je eigen stressniveau, download dan mijn Stresstest. Ook als je iemand in je omgeving hebt, waarvan je vermoedt dat hij of zij teveel stress ervaart, download de Stresstest en vul deze in.

Neem op tijd actie! Anja

 

Over de schrijver
Reactie plaatsen

Phoenix WebsitePhoenix Website